Nieuwe website lanceren: de checklist voor wie de site niet zelf bouwt

Ik ben Martin de Smit en zet websites over voor kleine bedrijven en praktijken.

Zeventien controles in vier fasen: de meeste vallen vóór en op de dag dat de site live gaat.

Een website online zetten of live zetten betekent dat je domeinnaam, bijvoorbeeld jouwbedrijf.nl, vanaf een bepaald moment naar de nieuwe site wijst in plaats van naar de oude of naar een testversie. Tot die overgang bekijkt niemand de nieuwe site behalve jij en je bouwer.

Daarom zit het risico op één moment. Pas na de overgang zie je of de oude adressen nog werken, of formulieren aankomen en of zoekmachinesZoekmachine Een website waarmee je het internet doorzoekt, zoals Google of Bing.Meer over dit begrip de nieuwe pagina’s mogen lezen. Heb je al een site met bezoekers en positiesPositie Je positie is de plek waar je website staat in de zoekresultaten voor een bepaald zoekwoord. Positie 1 is het bovenste gewone resultaat.Meer over dit begrip in Google, dan heet dit ook een website migratieMigratie Een migratie is het verhuizen van een website naar een nieuw systeem, een nieuwe server of een nieuw adres.Meer over dit begrip. Hoe ik dat aanpak, staat op website migratie.

Plan de livegang niet vlak voor een weekend of in een drukke periode van je bedrijf. Een week vooraf kun je nog dingen laten herstellen zonder haast.

Wat is een redirectplan en waarom heb je het vooraf nodig?

Een redirect is een automatische doorverwijzing: iemand die een oud adres intypt of in Google aanklikt, komt vanzelf op de nieuwe pagina uit. Een redirectplan is de lijst waarin elk oud adres van je site staat, met erachter het nieuwe adres waar het heen moet.

Zonder dat plan krijgen bezoekers voor oude adressen een foutmeldingStatuscode Een code van drie cijfers waarmee een server laat weten of een pagina gevonden is.Meer over dit begrip, en weet Google niet waar de pagina gebleven is. Vraag je bouwer om het plan als spreadsheet. Pak er tien oude adressen uit, bijvoorbeeld je contactpagina en je belangrijkste dienstpagina’s, en kijk of ze op een passende nieuwe pagina uitkomen. Alles naar de homepage sturen is geen plan: elk oud adres hoort naar de pagina die inhoudelijk het dichtstbij komt. Het redirectplan en de rest van de overzetting beschrijf ik op website migratie.

Hoe haal je de testomgeving van niet indexeren?

De testversie van een site is vaak verborgen voor Google, met een instelling die noindex heet. Noindex betekent: toon deze pagina niet in de zoekresultatenZoekresultaten De pagina met links en advertenties die je ziet nadat je iets in Google hebt gezocht.Meer over dit begrip. Op de echte site moet die instelling eraf zijn.

Vraag je bouwer vooraf hoe en wanneer dit gebeurt, en laat het op de dag van de livegang bevestigen. In WordPress staat de instelling onder Instellingen en Lezen, bij “Zichtbaarheid voor zoekmachines”. Dat vakje moet leeg zijn.

Het vakje is niet de enige plek waar noindex kan staan: ook de server kan het meesturen. Controleer het daarom ook na de livegang, zie “Staat noindex er echt af?” in fase 2.

Is je privacyverklaring bijgewerkt en werkt de cookiebanner?

Je privacyverklaring beschrijft wat je site doet met gegevens: welke formulieren, statistieken en andere diensten erop draaien. De cookiebanner vraagt toestemming voordat er iets wordt geplaatst waarvoor dat nodig is. Op een nieuwe site kunnen andere diensten draaien dan op de oude, dus de verklaring kan achterlopen.

Open de testsite in een privévenster. Verschijnt de banner? Kun je weigeren zonder omweg? Staat de privacyverklaring in de voet van elke pagina? Ik geef geen juridisch advies: laat de tekst nakijken door iemand die dat kan.

Is er een back-up van de oude en de nieuwe site?

Een back-up is een kopie van je site waarmee je terug kunt als er iets misgaat. Voor een livegang heb je er twee nodig: een volledige kopie van de oude site en een kopie van de nieuwe site vlak voor de overgang. Gaat de overgang mis, dan is de kopie van de oude site de weg terug.

Vraag je bouwer waar de kopieën staan en of ze bewaard worden buiten de server van de site zelf. Vraag ook of het terugzetten ooit geprobeerd is. Een kopie die nooit is teruggezet, is een aanname.

Klopt de inhoud van de nieuwe site?

Loop alle pagina’s van de testsite langs. Staat alle tekst erin? Werken de afbeeldingen? Kloppen telefoonnummer, adres en openingstijden? Na de overgang wil je niet meer zoeken naar fouten die je al kon zien.

Open de testsite op je telefoon en op een computer en klik elke knop in het menu aan. Maak één lijstje van wat je mist en geef het in één keer door.

Doe dit in een rustig uur, liefst met je bouwer aan de telefoon.

Loopt je e-mail nog via het domein?

Je zakelijke e-mailadressen, zoals info@jouwbedrijf.nl, hangen aan je domein. Het domein regelt via DNS-instellingenDNS Het adresboek van internet dat een websitenaam koppelt aan de server waar de site staat.Meer over dit begrip, de adreslijst van je domein, waar je mail heen gaat. Bij een overgang kunnen die instellingen worden aangepast, en gaat er iets mis, dan komt er geen mail meer aan zonder dat iemand het meteen merkt.

Stuur voor de overgang een e-mail naar je zakelijke adres vanaf een privéadres en antwoord erop. Doe dit na de overgang nog eens. Vraag je bouwer of de mailinstellingen apart zijn vastgelegd voordat er iets is gewijzigd.

Staat noindex er echt af?

Noindex is de instelling die een pagina verbergt voor zoekresultaten. Op de live site moet hij weg zijn, en dat is een controle die je op twee manieren doet.

De zekere route is Google Search ConsoleGoogle Search Console Een gratis dienst van Google die laat zien hoe je website het doet in de zoekresultaten.Meer over dit begrip, het gratis hulpmiddel van Google waarin je ziet hoe Google je site leest. Vul een adres van je live site in bij URL-inspectie en lees of Google de pagina mag indexeren. Dat geldt ook als noindex via de server wordt meegestuurd en niet in de pagina zelf staat.

De snelle route is “Paginabron weergeven” in je browser. Zoek op “noindex”. Vind je het woord, dan is er iets mis. Vind je het niet, dan weet je nog niet zeker dat het goed is. Gebruik dan URL-inspectie.

Werken de oude adressen met het redirectplan?

Pak tien oude adressen uit je redirectplan, de lijst met oude en nieuwe adressen, en typ ze één voor één in je browser. Je komt op de bedoelde nieuwe pagina uit: niet op een foutmelding en niet op de homepage.

Pas nu zie je of het plan werkt in de praktijk. Kloppen er adressen niet, geef ze door aan je bouwer, zodat ze worden toegevoegd.

Werken formulieren en statistieken met een echte inzending?

Een formulier kan er prima uitzien en toch niets afleveren. Vul daarom elk formulier van je site zelf in, met je eigen gegevens, en verstuur het. Dat geldt ook voor een klein formulier onderaan een pagina.

Komt de melding aan in de juiste mailbox? Krijgt de bezoeker een bevestiging te zien? Kijk daarna in je statistieken of je eigen bezoek en je inzending zichtbaar zijn. Zie je niets, dan meet de nieuwe site nog niets.

Heeft elke pagina een beveiligde verbinding?

Een beveiligde verbinding herken je aan https en een slotje in de adresbalk. De verbinding tussen de bezoeker en je site is dan versleuteld. Een waarschuwing dat de site niet veilig is, ziet er voor een bezoeker niet vertrouwd uit.

Open drie verschillende pagina’s van de live site, waaronder een pagina met een formulier, en kijk naar de adresbalk. Staat er op één pagina een waarschuwing, meld dat dan direct.

Hoe meld je de sitemap aan bij Google Search Console?

Een sitemap is een lijst van alle pagina’s die je door Google gevonden wilt hebben. Google Search Console is het gratis hulpmiddel van Google voor de zichtbaarheid van je site. Geef je de nieuwe sitemap daar door, dan hoeft Google hem niet zelf te vinden.

Vraag je bouwer het adres van de sitemap en open het in je browser. Kloppen de adressen, en wijst er niets naar de testomgeving? Open daarna Search Console voor je domein, kies Sitemaps, plak het adres bij “Een nieuwe sitemap toevoegen” en klik op Verzenden. Staat de sitemap er al, dan kijk je of de status goed is.

Hoe zoek je 404-fouten na de livegang?

Een 404 is de foutmelding “pagina niet gevonden”. Je zoekt de adressen waar bezoekers of Google nog naartoe gaan, maar die niets meer opleveren. Elke 404 op een pagina die vroeger bestond, is een adres dat nog in het redirectplan ontbreekt.

Kijk in Search Console bij het overzicht van pagina’s, onder de reden “Niet gevonden (404)”. Laat je bouwer daar in de eerste week dagelijks naar kijken. Voeg gevonden adressen toe aan het redirectplan.

Hoe snel laadt de site op een telefoon?

Open de homepage en je drie belangrijkste pagina’s op je eigen telefoon, met wifi uit.

Wil je er een cijfer bij, vraag je bouwer om een meting van de mobiele laadtijd, zodat je vóór en na kunt vergelijken. Op laadtijd en omzet berekenen reken je uit wat een tragere site je kan kosten.

Kan iedereen je site gebruiken?

Toegankelijkheid betekent dat ook mensen met een beperking je site kunnen gebruiken: met een screenreader, alleen met het toetsenbord of met slechtziendheid. Denk aan voldoende contrast, een tekst bij afbeeldingen, duidelijke koppen en formulieren met leesbare velden. Voor sommige organisaties is het ook een wettelijke eis.

Druk op de Tab-toets en loop zo door de pagina zonder de muis. Zie je steeds waar je bent, en kom je bij elke knop en link? Maak ook de tekst op je telefoon groter en kijk of niets overlapt. Wat voor jou geldt, lees je op digitale toegankelijkheid en toegankelijkheidswetgeving.

Hoe vergelijk je posities en verkeer met de tijd vóór de overgang?

Vergelijk je bezoekersaantallen en je zichtbaarheid in Google met de maand vóór de overgang. Dat kan alleen als je die cijfers hebt vastgelegd. Doe dat in de week vóór de livegang: noteer je bezoekersaantallen en je belangrijkste zoekopdrachten.

Zet ze na de eerste maand naast de nieuwe cijfers. Wat je kunt verwachten van de eerste weken na een verhuizing, staat op website migratie.

Blijven er 404’s binnenkomen?

Open na een paar weken in Search Console de lijst met 404-meldingen, de adressen die “niet gevonden” geven. Google bezoekt oude adressen soms pas na een tijd, dus er kan iets bij zijn gekomen. Wat je nu vindt, kun je nog toevoegen aan het redirectplan.

Maakt de site zelf een back-up?

De back-up van de dag van de livegang is na een maand verouderd. Een nieuwe site hoort op vaste tijden zelf een kopie te maken. Vraag je bouwer hoe vaak dat gebeurt, waar de kopieën staan, hoe lang ze bewaard worden en wat de datum van de laatste kopie is.

AI-diensten zoals ChatGPT, Gemini en Perplexity geven antwoorden op vragen en gebruiken daarvoor teksten van websites. Een AI-crawler is het programma waarmee zo’n dienst websites bezoekt en leest, zoals Google dat met een zoekmachine doet. Of jouw site voor zo’n crawler leesbaar is, kun je op vier punten zelf nakijken.

Dit hoort bij elke livegang, naast de gewone SEO. SEO is zoekmachineoptimalisatie: ervoor zorgen dat je site goed gevonden wordt in Google. GEOGEO GEO staat voor generative engine optimization: je kans vergroten dat AI-assistenten zoals ChatGPT je bedrijf kennen en noemen als iemand ze om advies vraagt.Meer over dit begrip is hetzelfde voor AI-diensten: ervoor zorgen dat ze je site kunnen lezen, begrijpen en noemen. Hoe die twee samenhangen, lees je op SEO en GEO. Wat GEO in de praktijk inhoudt, staat op GEO-optimalisatie.

Staat je tekst in de broncode, of pas na JavaScript?

JavaScript is code die in de browser draait en soms pas na het laden tekst op de pagina zet. Of een bepaalde AI-dienst die code uitvoert, kun je niet voor elke dienst weten. Het veiligst is daarom dat de tekst al in de broncodeBroncode Broncode is de achterliggende tekst, in programmeertaal, waaruit een webpagina is opgebouwd. Een bezoeker ziet de opgemaakte pagina; een zoekmachine leest ook de code eronder.Meer over dit begrip staat.

Open een pagina, kies “Paginabron weergeven” en zoek op een zin uit je tekst. Vind je de zin, dan staat hij in de broncode. Vind je hem niet, dan wordt hij pas later geladen. Leg die vraag aan je bouwer voor.

Blokkeert je robots.txt AI-crawlers?

Robots.txt is een bestand op je domein waarin staat welke bezoekende programma’s welke delen van de site mogen lezen. Sommige sites sluiten daarin AI-crawlers uit, bewust of per ongeluk. Het is jouw keuze, maar je moet hem wel bewust maken.

Open jouwbedrijf.nl/robots.txt in je browser. Staat er een regel “Disallow: /” onder een naam die je niet kent, vraag dan aan je bouwer wat die regel doet en of hij bedoeld is.

Beantwoordt elke pagina vroeg de vraag?

Zet het antwoord van een pagina in de eerste alinea’s, niet na een lange inleiding. Wie maar een stuk van de pagina leest, of dat nu een bezoeker is of een AI-dienst, heeft dan het antwoord al.

Lees de eerste drie zinnen van je belangrijkste pagina. Zou iemand die niets anders leest, het antwoord op zijn vraag hebben? Zo niet, zet het antwoord bovenaan.

Kloppen je gestructureerde gegevens?

Gestructureerde gegevens zijn verborgen labels in de pagina die machines vertellen wat iets is: een bedrijf, een adres, een openingstijd, een vraag met antwoord. Ontbreken ze of kloppen ze niet, dan moet een machine raden.

Vraag je bouwer of ze op de belangrijkste pagina’s staan en of ze overeenkomen met de zichtbare tekst. Een adres dat in de labels anders is dan op de pagina, is een fout.

Hoe AI-assistentenAI-assistent Een AI-assistent is een chatprogramma zoals ChatGPT, Claude, Gemini of Perplexity waaraan je in gewone taal een vraag stelt en een uitgeschreven antwoord terugkrijgt.Meer over dit begrip jouw bedrijf nu omschrijven, zie je in de gratis website scan.

De checklist werkt het best als je bouwer meewerkt en jij een week hebt om te controleren. Hij werkt minder goed bij een heel grote site met honderden pagina’s: dat redirectplan loop je niet met de hand na, daar hoort een tool of een steekproef bij het werk van je bouwer. Ook een nieuwe indeling die sterk afwijkt van de oude maakt het redirectplan moeilijker en de nacontrole langer.

Een checklist laat zien of het werk gedaan is. Of het goed gedaan is, beoordeelt iemand met kennis.

Stap je over vanaf een bepaald platform, lees dan de pagina voor jouw situatie: Wix naar WordPress, Squarespace naar WordPress, Joomla naar WordPress, Drupal naar WordPress of Divi naar Gutenberg. Laat je een nieuwe site maken, kijk dan op website laten maken. Wat dat kost, staat op website laten maken: kosten.